Bàn thua thứ ba và cơn mưa trên khán đài Anfield: Khi Iraola nhìn thấy hai trận đấu trong một trận đấu

Tôi ngồi trên khán đài Anfield đêm ấy, mưa phùn thấm qua vai áo khoác, và tự hỏi vì sao người ta vẫn đến đây đông thế. Câu trả lời đến ở phút 62.

Đó là khi Gravenberch rời sân, và trận đấu cũng rời sân theo cậu ta. Trước đó, suốt hơn một giờ đồng hồ, Liverpool đã chơi thứ bóng đá mà Andoni Iraola vẫn hằng theo đuổi — vây ráp tầm cao, bóp nghẹt không gian, buộc Manchester City phải đưa bóng ra biên. Tỷ số là 0-0. Khán đài Anfield vẫn đứng, vẫn hát, vẫn tin.

Rồi Gravenberch nhận thẻ vàng thứ hai. Và trong vòng mười phút sau đó, City ghi ba bàn.

Iraola gọi đó là "hai trận đấu khác nhau", và tôi không nghĩ ông ấy nói quá. Trận thứ nhất kéo dài từ tiếng còi khai cuộc đến phút 62, khi Liverpool còn đủ người và còn đủ ý tưởng. Trận thứ hai kéo dài từ phút 62 đến tiếng còi mãn cuộc, khi mọi thứ sụp đổ theo cách mà bất kỳ đội bóng pressing nào cũng từng nếm trải.

Điều đáng nói là Iraola không hề phàn nàn về chiến thuật của mình. Ông phàn nàn về tấm thẻ. Ông nói cú đá vào ngón chân ấy "chỉ là một pha phạm lỗi bình thường", và rằng việc rút thẻ vàng thứ nhất là quá nặng tay. Đây là kiểu phát ngôn quen thuộc sau mỗi thất bại — nhưng ở đây, nó có cơ sở. Trận đấu đã thay đổi hoàn toàn sau tấm thẻ, và bất kỳ ai ngồi trên khán đài đêm ấy cũng thấy điều đó.

Vấn đề nằm ở chỗ khác. Vấn đề là khi mất người, một đội bóng pressing tầm cao mất đi chính thứ làm nên bản sắc của họ: sự gắn kết. Khi còn mười người, khoảng cách giữa các tuyến giãn ra, và những cầu thủ chuyền bóng hàng đầu thế giới như của City chỉ cần một mét vuông trống để trừng phạt bạn. Ba bàn thua trong mười phút không phải là tai nạn. Đó là hệ quả tất yếu.

Iraola nói ông đã định thay người để tổ chức lại đội hình, nhưng City ghi bàn trước khi ông kịp làm điều đó. Đây là chi tiết đáng chú ý nhất trong toàn bộ phát biểu của ông. Nó cho thấy Liverpool không hề bị động — họ có kế hoạch cho tình huống mười người. Nhưng kế hoạch ấy đến muộn. Và trong bóng đá, đến muộn ba mươi giây cũng là đến muộn.

Có một điều tôi quan sát được mà không nhiều người nhắc đến: sau bàn thua thứ hai, các cầu thủ Liverpool vẫn cố gắng pressing. Họ vẫn chạy, vẫn áp sát, vẫn tranh bóng. Nhưng họ chạy trong vô vọng, bởi vì mười người không thể tạo ra áp lực như mười một người. Quãng đường di chuyển không nói lên điều gì nếu bạn chạy mà không đến được chỗ cần đến. Chỉ số nỗ lực đẹp đẽ nhất cũng chỉ là con số vô nghĩa khi đội bóng của bạn đang thủng lưới.

Xin được nhắc lại một sự thật mà giới phân tích thường bỏ qua: Liverpool đối diện với điều này trong bối cảnh chỉ còn hai ngày nữa là trận đấu tại Champions League. Iraola thừa nhận ông không chắc những cầu thủ chấn thương có kịp trở lại hay không. Điều đó có nghĩa là đội hình vốn đã mỏng lại càng mỏng hơn, và giờ đây lại mất thêm Gravenberch vì án treo giò.

Đây mới là vấn đề thực sự. Không phải tỷ số 0-3. Không phải những bàn thua trong mười phút. Mà là bài toán nhân sự trước mắt — một bài toán mà bất kỳ đội bóng nào đang cạnh tranh ở đỉnh cao cũng phải đối mặt, nhưng không phải đội nào cũng có đủ chiều sâu để giải.

Iraola nói ông tự hào về các học trò. Ông nói ông "thích trận đấu này rất nhiều". Tôi tin ông ấy nói thật. Bởi vì trong sáu mươi phút đầu, Liverpool đã chơi thứ bóng đá mà bất kỳ huấn luyện viên nào cũng muốn nhìn thấy: kiểm soát, kỷ luật, và đầy tham vọng. Họ ép City phải lùi sâu. Họ tạo ra vài cơ hội. Họ khiến khán đài Anfield tin rằng một kết quả tích cực là điều hoàn toàn có thể.

Rồi tấm thẻ vàng thứ hai đến.

Tôi đã dành nhiều năm theo dõi bóng đá Anh, và tôi nhận ra một mô thức: những đội bóng chơi pressing tầm cao thường sụp đổ nhanh hơn những đội bóng khác khi mất người. Đơn giản là vì họ phụ thuộc vào cấu trúc để tạo ra áp lực. Mất một mắt xích, cả hệ thống rạn nứt. City hiểu điều đó. Họ không vội vàng. Họ kiên nhẫn chuyền bóng, kéo giãn đội hình Liverpool, và chờ đợi khoảng trống xuất hiện.

Khoảng trống ấy xuất hiện ba lần trong mười phút.

Và mỗi lần, bóng nằm trong lưới.

Có người sẽ nói Liverpool thua vì kém cỏi. Tôi không nghĩ vậy. Liverpool thua vì họ chơi đúng cách của mình, nhưng bị tước đi công cụ để thực hiện nó. Đó là sự khác biệt giữa thất bại và bất lực.

Iraola sẽ phải đối mặt với những ngày tháng khó khăn. Không phải vì trận thua này — trận thua này có thể giải thích được. Mà vì những gì diễn ra sau đó. Nếu Liverpool không thể xoay chuyển tình thế trong trận đấu giữa tuần, câu chuyện "tấm thẻ đã phá hỏng mọi thứ" sẽ nhanh chóng bị thay thế bằng câu hỏi lớn hơn: liệu Iraola có đủ nguồn lực để cạnh tranh ở đẳng cấp này không?

Trên khán đài Anfield đêm ấy, mưa vẫn rơi. Và tôi chợt nghĩ: Bóng đá không được quyết định trong những phút bóng lăn, mà trong những khoảnh khắc ngắn ngủi giữa hai lần bóng chạm đất — khi một cầu thủ phạm lỗi, khi một huấn luyện viên chưa kịp thay người, khi một tấm thẻ vàng được rút ra. Những khoảnh khắc ấy không có trên bảng tỷ số, nhưng chúng viết nên bảng tỷ số.

Câu hỏi duy nhất còn lại là: Liverpool sẽ trả lời câu hỏi ấy vào thứ Tư tới bằng cách nào?